Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej

Wysoczyzna Elbląska od A do Z! | T jak trznadel Samiec trznadla | Fot. Zbigniew Zagrodzki | PKWE

Wysoczyzna Elbląska od A do Z! | T jak trznadel

Wysoczyzna Elbląska zaskakuje tajemniczymi leśnymi ścieżkami i panoramicznymi widokami. Liczne szlaki piesze i rowerowe prowadzą przez najbardziej atrakcyjne turystycznie wzgórza między Elblągiem a Tolkmickiem, stąd poświęcamy im nasz cykl „Poznaj Wysoczyznę Elbląską od A do Z!”. Partnerem cyklu jest Dziennik Elbląski. Marzec, jeszcze zima, mróz, lecz świty i zmierzchy już bardziej rozświetlone, łagodne, a cieplejsze jakby podmuchy niosą z dali rozkwitające wonie. Wędrujemy krętą drogą w posrebrzony szadzią, poprzecinany z rzadka zakrzewionymi miedzami, zadumany bezkres pól i łąk, gdzie cisza, zda się, trwa równie bezbrzeżna, a jednak – w tej ciszy rozbrzmiewa jakaś samotna piosenka, skromny, trochę nostalgiczny dzwoneczek milczącej jeszcze orkiestry, nieśmiała zapowiedź wiosennej symfonii – śpiew trznadla.

Usiadł niedaleko, na wierzchołku zmrożonego jeszcze krzewu tarniny i raz po raz powtarza swoją wdzięczną, krótką piosenkę; niepłochliwy, ze stoickim spokojem trwa na swej czatowni, cierpliwie posyłając godową pieśń w pustać pól z nadzieją  przywabienia partnerki.

Trznadel to ptak nieco większy od wróbla, z długim, ciemnym ogonem, biało obrzeżonym. Samiec jest żółtobrązowy, samiczka ubarwiona skromniej, z mniejszą ilością żółtej barwy. W Polsce gatunek osiadły, przywiązany do swych niewielkich terytoriów lęgowych w okolicy, w której zazwyczaj zimuje.

Siedliskiem trznadli są przestrzenie otwarte z kępami zadrzewień, obrzeża wsi, ogrody, rozległe polany i skraje lasów; ich wnętrz unika, nie spotkamy go także w zwartej zabudowie miejskiej.

Zapewne i nasz samczyk znad polnej drogi, gdy w końcu przywoła swą połowicę (której będzie wierny przynajmniej do jesieni), założy z nią w kwietniu, być może właśnie pod tym krzewem tarniny, dom rodzinny – dobrze ukryte w gęstwie zielnej naziemne gniazdo w postaci płytkiej czarki uwitej z łodyg i liści roślin zielnych, z dodatkiem mchu i wysłane włosiem; budową gniazda zajmie się przede wszystkim samica.

Trznadel wyprowadza w okresie od kwietnia do lipca regularnie dwa, czasem nawet trzy lęgi. Lęgi są licznie powtarzane po ich utracie co, niestety, często ma miejsce w wypadku gniazd naziemnych, plądrowanych m. in. przez myszkujące w okolicy lisy, borsuki, tchórze i inne łasicowate oraz szczególnie niebezpieczne dla populacji drobnych ptaków włóczące się koty domowe, nie mające w dzikiej przyrodzie naturalnych wrogów.

W pierwszym zniesieniu pojawia się zazwyczaj pięć jaj, w następnych i po utracie lęgu – przeważnie cztery. Jaja są koloru brudnobiałego (czasem z delikatnym, fioletowym odcieniem)  z ciemniejszym, różnokolorowym splątanym ożyłkowaniem.

Po około czternastu dniach wysiadywania jaj przez oboje rodziców wykluwają się pisklęta, które pozostają w gnieździe przez następne dwa tygodnie. Szybko osiągają samodzielność i tylko jeszcze przez kilkanaście dni po opuszczeniu gniazda dokarmiane są przez rodziców.

Trznadel to ptak bardzo pospolity – w Polsce jego liczebność szacuje się na ok. 3,7 mln par lęgowych, co go stawia na szóstym miejsce wśród najliczniejszych ptaków lęgowych w kraju, po skowronku (ok. 9 mln par), ziębie, wróblu, kapturce i szpaku.

Pokarmem trznadli są głównie nasiona roślin, z dużą domieszką w okresie wiosenno–letnim owadów, pajęczaków i innych bezkręgowców. Zimą trznadle łączą się w wielkie stada i wraz z innymi gatunkami ptaków – mazurkami, ziębami, dzwońcami i in. – żerują na polach, łąkach, w ogrodach; chętnie też pożywiają się w obejściach gospodarczych – przy stodołach, oborach i nierzadko pod karmikami, gdyż ptak ten pobiera pokarm roślinny głównie na ziemi. Wielkie ilości trznadli obserwuje się zimą na placach zakładów, wytwarzających pasze dla zwierząt.

Z dawnych lat zapadł mi na zawsze w pamięci ten obraz: pogrążony w ciszy zimowy zmierzch, zapomniana droga przez bezmiar pól, po horyzont śnieżna pustynia, niemal trzydzieści stopni mrozu, i w tej głuszy siedzące rządkiem na drutach telefonicznych, biegnących przez pola, samotne stadko trznadli, ćwierkające cicho. Oto potęga życia wobec bezlitosnego, choć pięknego żywiołu!

Zbigniew Zagrodzki

Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej

 

Nasze Parki Krajobrazowe

  • logo
  • logo
  • logo
  • logo
  • logo
  • logo

Parki Krajobrazowe Województwa Warmińsko-Mazurskiego

Polityka cookies

Strona używa cookies (ciasteczek). Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Polityka prywatności
Verified by MonsterInsights
login