Fot. Kamil Zimnicki | PKWE
Wysoczyzna Elbląska od A do Z! | M jak Milejewo
Wysoczyzna Elbląska zaskakuje tajemniczymi leśnymi ścieżkami i panoramicznymi widokami. Liczne szlaki piesze i rowerowe prowadzą przez najbardziej atrakcyjne turystycznie wzgórza między Elblągiem a Tolkmickiem, stąd poświęcamy im nasz cykl „Poznaj Wysoczyznę Elbląską od A do Z!”. Partnerem cyklu jest Dziennik Elbląski.
Serce Wysoczyzny Elbląskiej
Położone zaledwie 13 kilometrów od Elbląga Milejewo od wieków stanowi jedną z najważniejszych miejscowości Wysoczyzny Elbląskiej. Dziś jest siedzibą władz gminy i doskonałą bazą wypadową dla miłośników przyrody, pieszych wędrówek i rowerowych wycieczek po Parku Krajobrazowym Wysoczyzny Elbląskiej. Jednak historia tej niewielkiej miejscowości sięga znacznie głębiej niż mogłoby się wydawać.
Od pruskiej osady do średniowiecznej wsi
Zanim na tych terenach pojawili się Krzyżacy, okolice zamieszkiwało pruskie plemię Pogezan. Prawdopodobnie właśnie na miejscu jednej z ich osad około 1300 roku założono Milejewo, noszące wówczas nazwę Trunz. Pierwszy zachowany dokument dotyczący miejscowości pochodzi już z 1320 roku. Potwierdzono w nim funkcjonowanie sołectwa, karczmy, młyna oraz kościoła, który od początku odgrywał ważną rolę w życiu mieszkańców. Już w średniowieczu działała tutaj szkoła parafialna, która z czasem zasłynęła z kształcenia organistów. Świadczy to o tym, że Milejewo było lokalnym ośrodkiem życia religijnego i edukacyjnego.
Burzliwe dzieje
Historia Milejewa nierozerwalnie związana jest z historią całej Wysoczyzny Elbląskiej. Po wojnie trzynastoletniej i II pokoju toruńskim w 1466 roku miejscowość wraz z okolicznymi wsiami weszła w skład rozległych dóbr należących do miasta Elbląga.
Na przestrzeni kolejnych stuleci mieszkańcy doświadczyli niemal wszystkich nieszczęść, jakie spotykały dawną Europę – pożarów, epidemii dżumy, wojen szwedzkich oraz przemarszów wojsk napoleońskich. Mimo tych trudności wieś nieustannie się rozwijała.
Kościół z wielowiekową historią
Najcenniejszym zabytkiem Milejewa jest kościół, którego początki sięgają XIV wieku. Początkowo świątynia nosiła wezwanie św. Bartłomieja Apostoła. W okresie reformacji, pod silnym wpływem Elbląga, parafia przeszła na luteranizm. Dopiero po zakończeniu II wojny światowej kościół ponownie stał się świątynią katolicką i otrzymał obecne wezwanie św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Charakterystyczna wieża kościoła do dziś stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych elementów krajobrazu zachodniej części Wysoczyzny Elbląskiej.
Droga, poczta i telefon
Przełom XIX wieku przyniósł Milejewu dynamiczny rozwój. W 1826 roku przez miejscowość poprowadzono nową drogę łączącą Elbląg z Fromborkiem, a wraz z nią przeniesiono tutaj zajazd poczty konnej. Kilkadziesiąt lat później uruchomiono agencję pocztową, a w 1890 roku mieszkańcy uzyskali dostęp do połączeń telefonicznych.
Ciekawostki z Milejewa
Milejewo skrywa również kilka niezwykłych historii. W 1926 roku podczas budowy drogi do Ogrodnik robotnicy natrafili na… kieł mamuta. Znalezisko przypomniało, że tysiące lat temu po terenach dzisiejszej Wysoczyzny Elbląskiej wędrowały zwierzęta epoki lodowcowej.
Mało kto wie także, że po II wojnie światowej miejscowość przez krótki czas nosiła nazwę Jurandowo. Dopiero w 1947 roku przywrócono historyczną nazwę Milejewo.
Warto zatrzymać się na dłużej
Dziś Milejewo to spokojna miejscowość otoczona lasami, wąwozami i malowniczymi drogami Parku Krajobrazowego Wysoczyzny Elbląskiej. Dla jednych jest punktem startowym do zwiedzania Wysoczyzny Elbląskiej, dla innych miejscem, gdzie historia splata się z niezwykłą przyrodą. Spacerując po Milejewie, warto pamiętać, że pod naszymi stopami kryje się ponad siedemset lat historii – od pruskich osadników, przez czasy krzyżackie, po współczesne serce Wysoczyzny Elbląskiej.
Kamil Zimnicki
Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej
