Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej

Wysoczyzna Elbląska zaskakuje tajemniczymi leśnymi ścieżkami i panoramicznymi widokami. Liczne szlaki piesze i rowerowe prowadzą przez najbardziej atrakcyjne turystycznie wzgórza między Elblągiem a Tolkmickiem, stąd poświęcamy im nasz cykl „Poznaj Wysoczyznę Elbląską od A do Z!”. Partnerem cyklu jest Dziennik Elbląski. 

Gdzie jest horyzont ?

W Parku Krajobrazowym horyzontem można określić naturalny lub kulturowy krajobraz, obejmujący lasy, wzgórza, łąki czasem tereny nadwodne. Malownicze widoki, kojące duszę rozciągające się po tak zwany horyzont. Czym jest linia horyzontu? Podobno zawsze znajduje się na wysokości oczu patrzącego. Jednak według tak zwanej geometrii widoku jest linią pozorną i jego odległość zależy oczywiście jak to w życiu bywa od „miejsca siedzenia”, a w tym wypadku od wysokości wzroku. Odległość horyzontu tzw. pozornego od patrzącego znajduje się zazwyczaj około 5 km zgodnie ze wzorem matematycznym. Najprościej rzecz ujmując horyzont to granica, gdzie niebo spotyka się z ziemią lub wodą.

Równowaga w krajobrazie

Można powiedzieć, że kluczowe aspekty horyzontu w krajobrazie, to naturalne piękno, ochrona widoku, dostępność, zrównoważony rozwój. Nie ma wątpliwości, że na atrakcyjność danego regionu pod względem turystycznym czy inwestycyjnym, ma wpływ występowanie miejsc o walorach widokowych, pozwalających na dalekie i rozległe obserwacje. Dlatego tak istotne jest ich świadome kształtowanie bądź niezaburzanie. Punkty, ciągi czy płaszczyzny, a także przedpola widokowe umożliwiające ekspozycję panoramy, mają ogromne znaczenie. Przedpola ekspozycji mogą być kształtowane poprzez takie elementy jak akcenty (mniejsze niż dominanta i subdominanta, elementy wyróżniające się w krajobrazie), dominanty (obiekty lub elementy naturalne bądź sztuczne wpływające wizualnie na otoczenie, wyróżniające się wysokością, wielkością czy też kolorem) czy subdominanty (elementy wyróżniające się w terenie lecz słabsze w odbiorze niż dominanta). Niestety często zabudowa, szczególnie nieuporządkowana oraz zarastanie przedpoli widokowych jest sporym problemem w zachowaniu atrakcyjności otaczającej nas przestrzeni.

Wyznaczanie nowych terenów pod zabudowę czy infrastrukturę techniczną może powodować dysharmonię jeśli jest krótkowzrocznie planowana. Przykładem może być rozbudowa miejscowości w sposób rozproszony w oderwaniu od istniejących układów wiejskich czy miejskich na terenach cennych widokowo lub dotychczas zupełnie niezabudowanych bądź sytuowanie domów jednorodzinnych lub szeregowych wzdłuż wąskich, długich działek. Takimi krótkowzrocznymi działaniami mogą być także obiekty odbiegające stylistyką od otoczenia, reklamy, czy przekształcanie rzeźby terenu.

Zawłaszczenie widoku

Widok może być kojący, harmonijny, malowniczy, zdarzają się określenia „zapierający dech w piersiach”. Bez względu na to czy całkowicie ukształtowany przez naturę czy antropogenicznie przekształcony, może być zrównoważony i spójny, tworząc łagodną linię wzdłuż horyzontu. Do takich widoków ma prawo każdy z nas. Stąd planowanie przestrzenne na poziomie województwa czy gminy i dokumenty, które są efektem identyfikacji przestrzeni wokół nas. Są to kierunki kształtowania i ochrony krajobrazu, wartości przyrodniczych, kulturowych, architektonicznych, urbanistycznych, historycznych lub estetyczno – widokowych, które za tym idą, z podziałem na tereny inwestycyjne i takie, w których warto pozostawić niezaburzony horyzont. Wydaje się, że dzięki temu walory widokowe pozostaną zawsze walorami. Niestety zapewne każdy z nas mógłby wymienić niejedno miejsce, w którym ktoś zawłaszczył widok.

Myśl przewodnia tego artykułu: Poszerzając horyzonty miejsca czy też swoje, należy uważać żeby nie zaburzać tego istniejącego. Warto o tym pamiętać.

Karolina Galińska

Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
•